PALATIUM
Wczesnośredniowieczna romańska rezydencja obronna władcy na ogół pierwszy murowany budynek wewnątrz drewniano-ziemnych wałów grodu. Składała się z budynku mieszkalnego i niewielkiej kaplicy.

PALAZZO IN FORTECA
Założenie obronne składające się z budynku mieszkalnego o charakterze rezydencjonalnym otoczonego przez nowożytne umocnienia typu bastionowego.

PARCHAM
Kilkumetrowej szerokości pas ziemi pomiędzy zamkiem właściwym a murem obwodowym. Typowy dla zamków krzyżackich.

PILASTER
Występujący ze ściany pionowy filar wzmacniający jej konstrukcję. Bardzo często bogato zdobiony.

PORTAL
Zazwyczaj bogato dekorowane ozdobne obramowanie otworu wejściowego lub bramnego.

REFEKTARZ
Jadalnia konwentu często pięknie zdobiona. Na zamkach krzyżackich służyła również jako miejsce codziennych odpraw.

REFUGIUM
Miejsce ostatecznej obrony. Często określano tak zamek który spełniał funkcje schronienia dla rodziny królewskiej regaliów koronnych czy skarbca.

ROTUNDA
Okrągła budowla która w wczesnośredniowiecznych grodach była kościołem lub książęcą kaplicą. Jej grube mury i nieduże okna powodowała że miała także znaczenie militarne.

ROZETA
Okrągłe okno z promienistym podziałem charakterystyczne dla architektury gotyckiej.

RYZALIT
Wysunięta ku przodowi część ściany budynku tworząca jednak z całą fasadą całość.