ARKADA
Łuk wspierający się na dwóch kolumnach lub filarach.

ATTYKA
Zdobniczy element architektoniczny charakterystyczny dla okresu renesansu. Była to ścianka wznosząca się ponad murem budynku która oprócz funkcji czysto dekoracyjnych służyła jako oparcie dla dachu pogrążonego to znaczy dla takiego którego połacie były nachylone do środka. Zwieńczenie attyki miało różne kształty : kołową, grzebieniową zwana polska lub tzw. jaskółczy ogon.

BARBAKAN

Budowla obronna mająca na celu zabezpieczenie bramy wjazdowej poprzez stworzenie wysuniętego na przedpole budynku najczęściej założonego na planie koła połączonego z murami tzw. szyją bramną. Forma ta wywodzi się z architektury arabskiej i już w XIII wieku była znana w Europie.

BASTEJA
Niska przysadzista baszta o mocnych grubych murach wzniesiona na planie półokręgu lub podkowy, we wnętrzu której na kilku poziomach znajdowały sie pomieszczenia dla załogi. Zastąpiła baszty w zewnętrznych murach obronnych. Stawiane były w punktach najczęściej atakowanych wymagających jak najlepszej skoncentrowanej obrony. Wprowadzenie basteji do architektury obronnej związane jest z wykorzystaniem do obrony broni palnej. System obrony bastionowej rozwinął sie w XV wieku we Włoszech.

BASTION
Zwany też beluardą to podstawowy obok kurtyny element fortyfikacji nowożytnej. Budowany na narożach umocnień był najbardziej wysuniętym punktem w stronę nieprzyjaciela. Posiadał kształt otwartego pięcioboku skierowanego wierzchołkiem kąta na zewnątrz. Składał się z czoła barków oraz szyi. Często bastiony zewnętrzną stronę miały obmurowaną tzw. odzianą. Służyły do prowadzenia ostrzału artyleryjskiego z umieszczonych na nich stanowisk dział. Rozwój tego typu umocnień rozpoczyna się w XV wieku we Włoszech.

BASZTA
Wysoka budowla o charakterze obserwacyjno-obronnym na planie koła lub wieloboku wystająca z lini murów. Umożliwiała obronę z kilku poziomów. Często posiadała hurdycje lub machikuły oraz blanki.

BLANKI
Inaczej nazywane krenelażem były zębatym zakończeniem murów obronnych stosowanym w średniowieczu. Służyło ochronie załogi zamku przed nieprzyjacielskim ostrzałem.

BONIOWANIE
Sposó zdobienia ścian polegający na żłobieniu w tynku poziomych i pionowych bruzd które miały sprawiać wrażenie że budowla została wzniesiona z doskonale dopasowanych kamiennych ciosów.

CIOS
Obrobiony najczęściej w kształcie sześcianu kamień stosowany głównie w budownictwie romańskim.

DANSKER
patrz gdanisko