ROŻNÓW

   Rożnów to znana miejscowość letniskowa leżąca nad brzegiem Jeziora Rożnowskiego mogąca poszczycić się posiadaniem pozostałości dwóch zamków. Na podstawie źródeł pisanych wiadomo że pierwszy z nich został wybudowany w latach 1350-70 przez ród Rożenów. Być może powstał na miejscu wcześniejszego XIII-wiecznego założenia wzniesionego przez rycerzy Gryffitów. Zamek od początku pełnił funkcję rezydencji rycerskiej. Zbudowany został z kamienia na planie prostokąta o wymiarach 44x20 m. Wzniesiony został na otoczonym zakolem Dunajca cyplu stromego wzgórza, którego grzbiet został przecięty rowem po obu stronach zamku.

   W 1426 r. gotycki zamek kupuje słynny rycerz Zawisza Czarny z Grabowa. Kolejnym właścicielem jest ród Wydżgów a następnie w drugiej połowie XV wieku przechodzi w ręce Tarnowskich. Kiedy w połowie XVI wieku hetman wielki koronny Jan Tarnowski wznosi nową warownię stary zamek zostaje opuszczony i szybko popada w ruinę. Do dziś zachowały się jedynie słabo czytelne fragmenty murów obwodowych i, w niewielkim stopniu zabudowy wewnętrznej do wysokości okien.

   Drugi zamek usytuowany jest w dolinie nad brzegiem Dunajca i jest jednym z pierwszych przykładów nowożytnej fortyfikacji obronnej na ziemiach polskich. Wiadomo że twierdzę zaczął wznosić przed 1568 r. wspomniany wcześniej hetman Jan Tarnowski znany teoretyk sztuki wojennej. Budowla ta jednak nigdy nie została ukończona. Powstała jedynie kamienna beluarda w narożu pd-wsch oraz budynek bramny z zejściem. Obiekty zostały połączone murami kurtynowymi. Utworzyły one wewnętrzny dziedziniec na którym znajdował się drewniany zamek okólny.

   Wzniesiona w Rożnowie beluarda wzorowana na starowłoskich systemach obronnych stanowi prototyp bastionu. Wzniesiona została z kamienia na planie pięcioboku o osi 30 m. Jej solidne trzymetrowej grubości mury posiadały otwory strzelnicze na dwóch poziomach. Dostęp do górnych strzelnic był możliwy dzięki wewnętrznemu okólnemu drewnianemu gankowi. Beluarda prawdopodobnie była nakryta ziemią co jeszcze bardziej wzmacniało jej konstrukcję. Ciekawym obiektem jest również dwukondygnacyjny budynek bramny. Ustawiony został na poziomie wąwozu wykorzystanego jako fosa tak że brama wjazdowa znajdowała się na poziomie 7 m.

   W następnych wiekach Rożnów był własnością różnych rodów magnackich. Jego ostatnimi właścicielami od 1745 byli Stadniccy. Na początku XIX wieku w beluardzie przykrytej dachem urządzono gorzelnię dworską.
Obecnie twierdza w Rożnowie jest zapomniana i zaniedbana a szkoda bo ten interesujący obiekt zasługuje na lepsze wykorzystanie.